แตนเบียนไข่ไตรโคแกรมมา Trichogramma Wasp
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Trichogramma confusum
Family : Trichogrammatidae
Order : Hymenoptera
แตนเบียนไข่ไตรโคแกรมมา หรือแตนตาแดง จัดอยู่ในวงศ์ Trichogrammatidae พบอยู่ทั่วไปในบริเวณที่ปลูกพืชเศรษฐกิจ ตัวเต็มวัยมีขนาดเล็ก ขนาดยาวประมาณ 0.50 มม. สีน้ำตาลเหลืองขุ่น ตาสีแดง หนวดเป็นปล้อง
ความสำคัญ
แตนเบียนไข่ไตรโคแกรมมา ทำลายไข่ชนิดที่ไม่มีขนปกคลุม และเป็นไข่ที่วางใหม่ที่มีอายุ 1-2 วัน ของผีเสื้อต่าง ๆ หลายชนิด เช่น หนอนกอลายเล็ก หนอนเจาะสมอฝ้าย หนอนใยผัก หนอนสไปนี่ หนอนแก้วส้ม หนอนคืบละหุ่ง หนอนบุ้งปกขาว หนอนคืบกะหล่ำปลี และหนอนเจาะลำต้นข้าวโพด
วงจรชีวิต
ไข่ อายุ 1 วัน
ตัวเมียจะใช้อวัยวะวางไข่ (ovipositor) แทงทะลุผนังไข่ของแมลงศัตรู แล้ววางไข่ของตนไว้ภายใน โดยสามารถวางไข่ได้ เฉลี่ย 1–4 ฟอง ต่อไข่แมลงศัตรูพืช 1 ฟอง ขึ้นอยู่กับขนาดของไข่แมลงศัตรูพืช
ตัวอ่อน อายุ 4-5 วัน
ตัวอ่อนของแตนเบียนไข่จะอาศัยกัดกินของเหลวอยู่ภายในไข่ของแมลงศัตรูพืช จะลอกคราบและเจริญเติบโตอยู่ภายในเปลือกไข่นั้น จนกระทั่งกินอาหารภายในไข่จนหมด
ระยะดักแด้ อายุ 2-3 วัน
หลังจากหนอนแตนเบียนกินอาหารจนหมด จะเข้าดักแด้อยู่ภายในเปลือกไข่ของแมลงศัตรูพืช ในระยะนี้ ไข่ของแมลงศัตรูพืชที่ถูกทำลายจะเปลี่ยนสีเป็นสีดำสนิท
ตัวเต็มวัย อายุ 1-12 วัน
เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่ แตนเบียนจะใช้ปากกัดเปลือกไข่ของแมลงศัตรูพืชเป็นรูวงกลมเล็กๆ ออกมาและจะเริ่มจับคู่ผสมพันธุ์ทันที
ตัวเต็มวัยมีขนาดเล็กมาก ความยาวจากส่วนหัวถึงปลายส่วนท้องตัวเต็มวัยเพศผู้และเพศเมีย เฉลี่ย 0.4 และ 0.36 มม. ตามลำดับ ส่วนความกว้างเมื่อกางปีกออกของตัวเต็มวัยเพศผู้และเพศเมีย มีขนาดประมาณ 0.87 และ 0.93 มม. ตามลำดับ มีตาสีแดง ปีกมีลักษณะเป็นแบบใส มี 2 คู่ มีปากแบบกัดกิน
เพศเมีย มีอวัยวะวางไข่ (ovipositor) ยื่นยาว ลักษณะหนวดเป็นแบบกระบอง (clavate)
เพศผู้ ส่วนปลายหนวดมีเส้นขนยาวและมีปริมาณมากกว่าเพศเมีย
ลักษณะการทำลายเหยื่อ
เมื่อแตนเบียนไข่เพศเมียพบไข่ผีเสื้อจะใช้อวัยวะวางไข่ (ลักษณะคล้ายเข็ม) แทงเข้าไปในไข่ของผีเสื้อ และวางไข่ โดยวางไข่ตั้งแต่ 1-4 ฟอง ลงในไข่ของผีเสื้อ (แล้วแต่ขนาดของไข่ผีเสื้อ) ซึ่งจะเรียกวิธีการนี้ว่า“การเบียน” ไข่แตนเบียนจะฟักตัวหนอนและกินน้ำเลี้ยงภายในไข่ของผีเสื้อ (ไข่จะไม่ฟักเป็นหนอนทำลายพืช) จากนั้น 3-5 วัน ไข่ผีเสื้อก็จะเปลี่ยนเป็นสีดำและอีก 2-3 วันก็จะฟักเป็นแตนเบียนตัวเต็มวัย และไปทำลายไข่แมลงศัตรูพืชอื่นอีกต่อไป
การนำแตนเบียนไข่ไปใช้ควบคุมศัตรูพืช
ควบคุมไข่ผีเสื้อหนอนกระทู้ข้าวโพด
ควบคุมไข่ผีเสื้อหนอนหัวดำมะพร้าว
🍃นำแผ่นแตนเบียนไข่ไตรโคแกรมมาก่อนฟักตัว 1 วัน ไปติดใต้ใบพืชที่ต้องการปล่อย อัตรา 10-15 แผ่น/ไร่ (2,000 ตัว/แผ่น) ปล่อยกระจายทั่วแปลง
| พืช | แมลงศัตรูพืช | อัตราปล่อย (ตัว/ไร่) | จำนวนครั้ง/ฤดู |
| อ้อย | ไข่ผีเสื้อหนอนกอลายเล็ก | 20,000 | 3-4 |
| ข้าวโพด | ไข่ผีเสื้อหนอนเจาะลำต้น | 30,000 | 3 |
| มะเขือเทศ | ไข่ผีเสื้อหนอนเจาะสมอฝ้าย | 30,000 | 3 |
| ข้าว | ไข่ผีเสื้อหนอนกอลายแถบ | 20,000 | 3-4 |
| ผัก | ไข่ผีเสื้อหนอนใยผัก | 30,000 | 3 |
🍃ปล่อยทุก 7 วัน ติดต่อกัน 3-5 ครั้ง (ปล่อยในช่วงเย็น)
😶 ข้อควรระวัง -ระวังมดหรือแมลงอื่นเข้าทำลายไข่
-อย่าให้แผ่นไข่ถูกน้ำก่อนแมลงฟักเป็นตัว
