ศัตรูธรรมชาติ
สิ่งมีชีวิตที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติเป็นตัวหรือปัจจัยที่ควบคุมศัตรูพืช เป็นตัวสาเหตุทำให้เกิดการตายของศัตรูพืชก่อนกำหนด
เราเรียกสิ่งนี้ว่า “ศัตรูธรรมชาติ” ซึ่งเป็นตัวที่มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศเกษตรและการผลิตพืชที่ไม่ใช้สารเคมี
สิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ร่วมกันกับพืชและสัตว์อื่นๆ เป็นตัวสาเหตุทำให้เกิดการตายของพืชหรือสัตว์นั้นๆ
ได้แก่ ตัวห้ำ ตัวเบียน และเชื้อจุลินทรีย์
ตัวห้ำ
สัตว์หรือแมลงชนิดใดชนิดหนึ่งที่กินสัตว์ชนิดอื่นหรือเหยื่อเป็นอาหาร
และทำให้เหยื่อตายในเวลาอันรวดเร็วโดยการกัดกินหรือเจาะดูด
ตัวห้ำจะกินเหยื่อได้หลายชนิดและสามารถกินทุกระยะ
การเจริญเติบโตของเหยื่อ คือ ทั้งไข่ ตัวอ่อน หรือตัวหนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย
แมลงตัวห้ำในธรรมชาติที่สามารถพบเห็นได้ง่าย เช่น ตั๊กแตนตำข้าว ตั๊กแตนหนวดยาว แมลงวันหัวบุบ ด้วงเต่าตัวห้ำ มวนตาโต
ตัวเบียน
สัตว์หรือแมลงขนาดเล็กที่อาศัยอยู่กับสัตว์หรือแมลงชนิดอื่นที่มีขนาดใหญ่กว่า
โดยการดูดกินของเหลวของสัตว์หรือแมลงอาศัย และทำให้สัตว์หรือแมลงเหล่านั้นอ่อนแอและตายในที่สุด ตัวเบียนสามารถเข้าทำลายและเจริญเติบโตได้ในทุกระยะ
ของแมลงอาศัย ทั้งไข่ ตัวอ่อน หรือตัวหนอน ดักแด้ และตัวเต็มวัย
ตัวเบียน 1 ตัว ต้องการแมลงอาศัยเพียงตัวเดียวในการเจริญเติบโต
จนครบวงจรชีวิตของมัน และเฉพาะตัวเบียนเพศเมียเท่านั้นที่จะทำลายแมลงอาศัย
โดยการใช้อวัยวะวางไข่ (Ovipositor) วางไข่ลงในตัวหรือบนตัวแมลงอาศัย
แมลงตัวเบียนในธรรมชาติที่สามารถพบเห็นได้ง่าย เช่น
แตนเบียนหนอน Xanthopimpla แตนเบียนหนอนแมลงวันผลไม้
เชื้อจุลินทรีย์
สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กหรือเชื้อโรคที่มีชีวิตและเจริญเติบโตบนสัตว์หรือแมลงอาศัย
และเชื้อโรคสาเหตุโรคพืช ทำให้สัตว์ แมลงอาศัยและเชื้อโรคสาเหตุโรคพืชตาย เช่น
เชื้อไวรัส NPV เชื้อแบคทีเรียบาซิลลัส เชื้อราไตรโคเดอร์มา
เชื้อราบิวเวอเรีย เชื้อราเมตตาไรเซียม
